Thanh long là loại cây ăn trái có giá trị xuất khẩu cao nhất của Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 1 tỷ đô la mỗi năm trong hơn một thập kỷ qua. Tuy nhiên, người trồng thanh long hiện đang phải đối mặt với bệnh đốm nâu, một dịch hại nguy hiểm gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng trái thanh long. Để giúp bà con nông dân phòng trừ bệnh này, các chuyên gia từ Viện Cây ăn quả Miền Nam và Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã xây dựng quy trình phòng trừ tổng hợp bệnh đốm nâu trên cây thanh long.
1. Giới thiệu bệnh đốm nâu
Bệnh đốm nâu trên thanh long bộc phát đầu tiên vào năm 2011 và đến năm 2013 đã gây hại trên hầu hết các vùng trồng thanh long tập trung như Bình Thuận, Long An và Tiền Giang. Bệnh này cũng xuất hiện ở nhiều quốc gia khác như Indonesia, Philippines, Malaysia, Thái Lan và Israel. Bệnh đốm nâu thường tấn công nặng trong mùa mưa và chủ yếu ảnh hưởng đến các bộ phận đọt non của cây thanh long.
2. Nhận diện triệu chứng bệnh
- Trên cành non: Xuất hiện các chấm nhỏ li ti, chuyển từ màu trắng nhạt sang màu vàng cam và nâu đỏ. Các vết bệnh này sau đó sẽ thói khô và tạo thành các lỗ hổng trên bề mặt cành thanh long, thường được gọi là vết mặt quỷ.
- Trên quả: Bệnh thường tấn công ở giai đoạn nụ hoa nhỏ, nụ hoa lớn và trái non. Những trái lớn ít bị bệnh tấn công hơn.
3. Quy trình quản lý tổng hợp bệnh đốm nâu
a. Biện pháp chọn giống:
- Chọn hom giống sạch bệnh, không có biểu hiện triệu chứng bệnh đốm nâu.
- Đảm bảo hom giống được chọn từ các vườn không nhiễm bệnh để tránh lây lan mầm bệnh.
b. Biện pháp vệ sinh đồng ruộng:
- Sử dụng dụng cụ cắt tỉa để loại bỏ các cành nhiễm bệnh.
- Giữ vườn thanh long thông thoáng để giảm áp lực mầm bệnh.
c. Biện pháp canh tác:
- Thiết kế vườn thoát nước tốt để tránh ngập úng trong mùa mưa.
- Cắt tỉa các cành vô hiệu và nhiễm bệnh để giảm độ ẩm và mầm bệnh.
- Áp dụng kỹ thuật trồng theo kiểu chữ T để tạo khung tán thoáng, thuận tiện cho việc chăm sóc.
d. Bón phân:
- Sử dụng công thức phân bón phù hợp: 750g đạm, 1250g lân, và 1250g kali cho mỗi trụ mỗi năm.
- Bón phân chuồng hoai mục với liều lượng từ 10-20 tấn/ha.
e. Biện pháp bao quả:
- Sử dụng túi bao trái chuyên dụng để bảo vệ nụ bông và trái non khỏi bệnh đốm nâu.
- Bao trái ở giai đoạn nụ bông 12-14 ngày tuổi và trái non sau khi rút gâu.
f. Biện pháp sinh học:
- Tiêu hủy triệt để cành nhiễm bệnh bằng cách băm nhỏ và ủ hoai với chế phẩm sinh học.
- Sử dụng chế phẩm nấm Trichoderma để xử lý phân chuồng hoai mục.
g. Biện pháp hóa học:
- Sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật có hoạt chất difenoconazole, azoxystrobin, mancozeb, hoặc diniconazole để phun xịt.
- Chú ý phun xịt vào các giai đoạn nhạy cảm như mùa mưa và giai đoạn nụ bông, trái non.
Việc áp dụng đúng quy trình quản lý tổng hợp bệnh đốm nâu trên cây thanh long sẽ giúp bà con nông dân kiểm soát hiệu quả dịch hại này, bảo vệ năng suất và chất lượng trái thanh long, đồng thời đảm bảo an toàn thực phẩm. Hãy cùng nhau nỗ lực để bảo vệ cây trồng và nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.
